اسپرم صفر (آزواسپرمی) در مردان و راه درمان

تعداد اسپرم و کیفیت اسپرم موجود در مایع منی از مهم‌ ترین بخش‌ های مؤثر در بارداری به شمار می‌رود به طوری که طبق آمار سازمان بهداشت جهانی، برای باردار کردن یک زن در حدود 30 تا 35 میلیون اسپرم نیاز است؛ اما گاهی این تعداد اسپرم به پایین ترین حد ممکن می‌رسد و عارضه‌ ای به نام آزواسپرمی (عدم وجود اسپرم در مایع منی) رخ می‌دهد. اسپرم صفر یا اصطلاحاً آزواسپرمی (azoospermia) به شرایطی اطلاق می شود که مقدار اسپرم در آزمایش اسپرم یا نطفه، صفر نشان داده شود. در مردان نابارور، علل بروز آزواسپرمی به دو دسته انسدادی و غیر انسدادی تقسیم می شود. درمان آزواسپرمی بستگی به علت آن دارد. برای هر بیمار، بهترین راه درمان با توجه به شرایط فرد است که براساس عوامل زیادی مانند سن شریک زندگی، عملکرد تولید مثل، یافته های معاینه فیزیکی، نتایج آزمایش خون و وضعیت مالی تعیین می گردد. همچنین بسته به علل دیگر، درمان های زیادی ممکن است در دسترس باشند. در ادامه به بررسی روش های موثر در تشخیص و درمان صفر بودن اسپرم یا آزواسپرمی پرداخته می شود.

آنچه در این مطلب میخوانید

اسپرم صفر یا آزواسپرمی چیست؟

آزواسپرمی یا اسپرم صفر به وضعیتی در مردان اطلاق می گردد که در آن مایع منی مرد فاقد اسپرم می باشد و تعداد اسپرم های مرد صفر است. آزواسپرمی یکی از علل اصلی ناباروری مردان می باشد ، که در حدود 1 درصد از همه‌ مردان ودر 15 درصد از مردان نابارور اتفاق می‌افتد. این مشکل هیچ علامتی ندارد که شما متوجه وجود آن شوید؛ اما اگر مدت‌ها است که در حال اقدام به بارداری هستید و بارداری رخ نداده‌ است، 15 درصد احتمال دارد که آزواسپرمی علت آن باشد.

علل اسپرم صفر

از علل انسدادی ایجاد آزواسپرمی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

از علل غیرانسدادی آزواسپرمی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

علائم آزواسپرمی

احتمالاً تا زمانی که تلاش‌هایتان برای باردار شدن یا لقاح با شکست مواجه نشود، متوجه آزواسپرمی نخواهید شد. البته وجود برخی علائم از جمله کاهش میل جنسی، اختلال در نعوظ، تورم، توده یا ناراحتی در اطراف بیضه ها و کمبود مو در صورت یا بدن مردان می تواند از نشانه های عدم اسپرم در مایع منی مرد دانست. با این حال توجه داشته باشید که برخی از این علائم می تواند ناشی از اختلالات هورمونی یا شرایط ژنتیکی باشد، لذا برای تشخیص این بیماری به متخصص اورولوژی مراجعه کنید.

انواع آزواسپرمی یا صفر بودن اسپرم

آزواسپرمی دو نوع اصلی دارد:

اسپرم صفر یا آزواسپرمی

تشخیص اسپرم صفر

در ابتدا پزشک با تکرار آزمایش اسپرم، از ابتلای فرد به اسپرم صفر اطمینان پیدا می کند. این آزمایش به سادگی در آزمایشگاه قابل انجام است. از آنجایی که مدت زمان زنده بودن و فعالیت اسپرم ها در خارج از دمای بدن زیاد نیست، اسپرم جمع آوری شده باید در مدت حداکثر 30 دقیقه به آزمایشگاه رسانده شود وسعی شود در راه منزل به آزمایشگاه ظرف منی را در دمای نزدیک به 37 درجه نگهداری کرد . در مرحله بعدی باید نوع آزواسپرمی مشخص شود. به طور کلی برای تشخیص موارد فوق از روش های زیر استفاده می شود:

آیا با اسپرم صفر میتوان باردار شد؟

باید گفت براساس علل و نوع آزواسپرمی ، در بعضی از موارد می‌توان با وجود ابتلا به اسپرم صفر نیز درمان مناسبی را در پیش گرفت و شانس فرزندآوری را به‌ دست آورد. در مواردی مانند رشد ناکافی بیضه‌ها، هورمون‌ درمانی گاهی موفقیت‌آمیز خواهد بود. در افراد دارای واریس بیضه یا واریکوسل واضح ، عمل جراحی می‌تواند شانس باروری را بین 5 تا 10 درصد افزایش دهد. لازم به ذکر است که جهت درمان واریکوسل می‌توان از آمبولیزاسیون زیرپوستی کمک گرفت. همچنین درصورت هرگونه آزوسپرمی انسدادی ، عمل جراحی تا حدودی قدرت باروری را بازمی‌گرداند و یا می‌توان از تکنیک‌هایی مانند IUI و IVF جهت درمان ناباروری استفاده کرد.

درمان آزواسپرمی انسدادی

در مردانی که مبتلا به آزواسپرمی انسدادی هستند برای درمان از روشهای زیر، بسته به شرایط بیمار می توان استفاده کرد:
پیوند لوله منی بر (واز) به اپیدیدیم با میکروسکوپ : این عمل جراحی با میکروسکوپ انجام می شود و حدود سه ساعت طول می کشد. چون قطر لوله منی بر و اپیدیدیم فوق العاده باریک است، میزان موفقیت این عمل بسیار کم است. در حدود 10 درصد موارد اسپرم در مایع منی ظاهر می شود ؛ ولی چون کیفیت اسپرم پایین است، میزان حاملگی فقط 10 درصد است.
اسپرم برای رسیدن به مایع منی به ترتیب از راههای زیر عبور می کند: اپیدیدیم، لوله منی بر و مجرای انزالی. گاهی انسداد در مجرای انزالی است. درمان این بیماران نسبتاً راحت است می توان از طریق مجرای ادرار با یک برش ساده مجرای انزالی را بسمت مجرای ادرار باز کرد.
در مردانی که مبتلا به فقدان مادرزادی دو طرفه لوله منی بر هستند، از یک روشی به نام PESA استفاده می شود. این کلمه مخفف Percutaneous Epididymal Sperm Aspiration می باشد که در آن از طریق پوست بیضه، اسپرم از اپیدیدیم با سرنگ به دست آمده و لقاح در آزمایشگاه انجام می شود.
روش دیگر استفاده از MESA است. این کلمه مخفف Microepididymal Sperm Aspiration است. در آن کیسه بیضه با جراحی باز می شود و قسمتی از اپیدیدیم که مسدود شده است با میکروسکوپ مشخص می شود (چون پشت انسداد اتساع وجود دارد) و از محل متسع شده با سرنگ اسپرم کشیده و زیر میکروسکوپ وجود اسپرم تأیید می شود و از آن جهت لقاح در آزمایشگاه استفاده می شود.
گاهی در بیمارانی که دارای آزواسپرمی انسدادی هستند نمی توان از اپیدیدیم اسپرم به دست آورد، در این بیماران از روش TESA استفاده می شود. این کلمه مخفف Testicular Sperm Aspiration می باشد که در آن از راه پوست با سوزنهای به خصوص از بیضه اسپرم کشیده می شود.

درمان آزواسپرمی غیر انسدادی

درمان آزواسپرمی غیر انسدادی، دشوارتر از نوع انسدادی آن است. در برخی موارد که مشکلات هورمونی علت اصلی بروز آزواسپرمی است، دارودرمانی و هورمون درمانی می تواند به تولید اسپرم کمک کرد. اندازه بیضه و اندازه گیری میزان هورمون FSH خون به ما کمک می کند که به سرعت تشخیص احتمالی را بدهیم. اگر اندازه بیضه ها کوچک و میزان هورمون FSH بالا باشد، به احتمال زیاد فرد دچار آزواسپرمی غیر انسدادی است و شانس بچه دار شدن تقریباً صفر است. گاهی بعضی از مردان بطور مادرزادی دچار فقدان لوله های منی بر هستند. در این مردان حجم منی فوق العاده کم و حدود نیم میلی لیتر می باشد. در این مردان بیوپسی بیضه نشان می دهد که بیضه ها اسپرم تولید نمی کنند. اینگونه مردان قاعدتاً نابارور مطلق هستند؛ ولی در سالهای اخیر پیشرفتهایی در این زمینه ایجاد شده است. آزواسپرمی غیر انسدادی دارای علل بسیار زیادی است، در بعضی از موارد می توان تولید اسپرم توسط اینگونه بیضه ها را با دارو تحریک کرد این موارد شامل :
مردانی که اندازه بیضه ها طبیعی و میزان هورمون FSH خون بالا نیست ممکن است بتوان با دارو تولید اسپرم را تحریک نمود.
یکی از موارد از بین رفتن عملکرد بیضه ، عدم عمل جراحی به موقع بیضه نزول نکرده است. اگر این بیماری دو طرفه باشد، مرد دچار ناباروری خواهد شد. بعضی از این نوع بیضه ها راکه بموقع جراحی شده اند ( قبل از دوسالگی بیضه از شکم به جایگاه نرمال بیضه پائین آورده شده ) نیز می توان با تجویز دارو وادار به تولید اسپرم کرد.
گاهی در مردانی که دارای آزواسپرمی غیر انسدادی هستند، در نمونه برداری از بیضه ها تعدادی اسپرم مشاهده می شود، علت آزواسپرم بودن این مردان این است که اسپرم در حین انتقال از بین می رود. از اسپرمی که از طریق نمونه برداری به دست می آید می توان برای لقاح در آزمایشگاه استفاده کرد.
اگرچه درمان در اسپرم صفر انسدادی دشوار یا غیر قابل درمان است؛ اما شانس داشتن فرزند به روش IVF در افراد مبتلا به این بیماری وجود دارد.

دکتر عنایت الله ایزدی در اصفهان متخصص اورولوژی ، تشخیص و درمان ناباروری مردان اعمالی نظیر بارداری با اسپرم اهدایی ، IUI ، فریز اسپرم را با درصد موفقیت بالا و تجربه چندین سال رضایت مندی بیمارانشان انجام می دهند .


آدرس : اصفهان ، خ شمس آبادی ، روبروی بیمارستان سینا ، اول کوچه 32
تلفن : 32363136 (031) - 09131000345درباره این موضوع مطالب بیشتری بخوانیدنظرات کاربران درباره این مطلب :
برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام مستعار یا واقعی :
تلفن :
ایمیل (اختیاری) :
متن پیـام :

جدیدترین مقالات

جدیدترین اخبار و مقالات مربوط به درمان ناباروری و اسپرم اهدایی را در بخش مقالات بخوانید

انواع عفونت واژینال و راههای درمانانواع عفونت واژینال و راههای درمان

عفونت واژینال از مشکلات شایع زنان و با علائمی نظیر خارش واژن، ترشحات غیرطبیعی و بوی نامطبوع همراه می‌ باشد و نسبت به نوع عفونت درمانهای متفاوتی دارد ...

تاریخ انتشار : 1403-03-24

درمان مشکلات ناباروری زناندرمان مشکلات ناباروری زنان

تشخیص علل ناباروری در زنان در مقایسه با مردان دشوارتر است . اکثر روش‌ های درمانی موجود به علت ناباروری بستگی دارند . ...

تاریخ انتشار : 1403-03-17

تاثیر عفونت ادرار در بارداری بر مادر و جنینتاثیر عفونت ادرار در بارداری بر مادر و جنین

عفونت ادراری در بارداری می تواند برای مادر و جنین خطر ناک باشد . شناخت عواملی که با عث بروز عفونت ادراری در بارداری می شوند در درمان اثر گذار است . ...

تاریخ انتشار : 1403-03-08